Windows Mobile 6.5 SDK İncelemesi

6

Yeni yayımlanan Windows Mobile 6.5 SDK?da ilk dikkatimi çeken şey iki parça halinde olmasıydı. Geliştirmek istediğiniz programın kullanılacağı platforma (cihaza) göre ister Professional (dokunmatik ekran cihazlar için) isterseniz de Standart (dokunmatik ekran olmayan cihazlar için) SDK?yi indirip kurabilirsiniz.

Bu SDK?nın yayınlanmasıyla Visual Studio 2010?dan istenen Mobile desteği beklentileri suya düşürmüş gibi gözüküyor şimdilik. Visual Studio 2008 ile Mobile yazılım geliştirmeye devam?

SDK?ları indirdikten sonra Professional versiyonun kurulumunu gerçekleştirdim. SDK?larla gelen herhangi bir değişiklik olup olmadığını görmek için hemen Visual Studio 2008?i açtım.

File > New Project menüsünü seçtikten sonra karşıma gelen ilk ekranda değişiklikleri fark etmeye başladım ki bu da  New Project penceresinde bulunan ?Widget for Windows Mobile? seçeneğiydi. Bu seçeneği gördükten sonra yazmayı düşündüğüm ?Windows Mobile 6.5 ile Widget Geliştirmek? yazısı için oldukca heyecanlanmaya başladım diyebilirim.

Simple Widget seçeneğini seçtikten sonra aşağıdaki ekran görüntüsünde de gördünüz üzere, Css ve Script dosyalarını içeren alt klasörleriyle temel bir web sitesi düzeniyle karşılaştım. Resimler içinde ayrı bir atl klasör görmekte isterdim açıkcası.

Güzel bir başlangıç yaptığımı düşünerek, oluşturduğum projeyi debug etmeye çalıştım. Projemiz Windows Mobile 6.5?de çalıştırılacağı için.

Windows Mobile 6.5?e ait bir emülatör açmak üzere Tools>Device Emulator Manager?ı açtım fakat herhangi bir Windows Mobile 6.5 Professionalimajına rastlamadımki, geçtiğimiz sene Windows Mobile 6.5 imajlarını yayımlandığında hepsini bilgisayarıma kurmuştum. Acaba bazı şeyleri yanlış mı yapıyorum demeye başladım ya da yanlış giden bir şey mi vardı ? Bundan dolayı Windıws Mobile 6.5 Standart versiyonunu da kurdum. Bu olayları sanırım biraz daha karıştırdı, çünkü artık ne Windows Mobile 6 ne de Windows Mobile 6.5 imajlarına sahiptim.

Yanlış bişey yaptığımı düşünürken, Windows Mobile 6.5?in her iki versiyonunuda kaldırarak bilgisayarımı yeniden başlattım. Windows Mobile 6.5 Professional SDK kurulumundan sonra Professional emülatör imajı tekrar gözüktü ve Simple Widget projeme geri döndüm.

Birde şunun farkına vardım ki, Device Toolbar etkin değildi. Bu nedenle acaba Widget projesi emülatörden anlamıyor mu ya da acaba herşey bittikten sonra ?debug dan sonra – mı bir cihaz veya emülatör mü isteyecekti ? Farklı bir debug deneyimi mi yaşıyacağım acaba diye düşünmeye başladım. F5?e basarak debug işlemini başlattım ve ne göreyim aşağıdaki görüntü gibi bir debug deneyimi yaşadım.

ActiveX denetimini aktif ettikten sonra aşağıdaki görüntüyü elde ettim. Bir cihazdan ne bekliyorsam onu bana gibi verecek duruyordu.  Maalesef ki her seferinde ActiveX denetimini aktif etmek zorunda kalıyorsunuz.  Emülatör üzerinde işlemlerinizi, değişikliklerinizi yaparken debug işleminizi durdurmanız gerekmiyor. Çünkü etkileşimli bir web tarayıcısı üzerinde çalışıldığı için, değişiklikleri uygulamak için tarayıcıyı refresh etmek yeterli oluyor.

Windows Mobile’da Widget’in Anatomisi

1

Geçtiğimiz aylarda Windows Mobile 6.5 için basit bir widget oluşturma rehberi yayınlamıştık. Basit olduğu için ayrıntılara pek giremedim. Ancak geçtiğimiz günlerde Windows Mobile takım blognda güzel bir yazı dizisi başladı. İlk adımda değinilen konu da kusursuz bir görüntüleme için uygulanacak işlemler. Kısaca değinelim;

• Nasıl?
• HiDPI ve LoDPI
• Donanımın Kullanılması

Nasıl?

Windows Mobile için yazılan her uygulama farklı ekran tiplerine uyum sağlamak adına içinde bazı kodlar taşır. Bu kodlar ekran çözünürlüğü ve DPI değerleri ile belirlenir ve otomatik olarak algılanarak ekrana yansıtılır. Bu standart bir 240×320 piksellik bir ekrana oturan ve sorunsuz görüntülenen bir uygulamanın aynı şekilde 480×640 yada daha farklı ekran çözünürlüklerinde ve farklı DPI değerlerine sahip ekranlarda aynı uyumu sağlaması içindir. Bu söylediklerimiz Windows Mobile 6.5 widgetleri için de geçerli. İçeriği ekrana tam oturmamış bir widgeti kontrol etmek için büyük çabalar sarfetmek yerine gelişim süresinde widget içine eklenecek bir kaç basit kod ile hazırlanan içeriğin tüm ekran çözünürlüklerinde kusursuzca görüntülenmesi sağlanır.

Windows Mobile 6 Ekran Çözünürlükleri Tablosu

   1: function applyCSSStyle() {

   2:     var width = document.documentElement.clientWidth;

   3:     var cssFile = "css/LoDPI.css";

   4:     if (width >= 480) {

   5:         // The document is wider than 480 pixels

   6:         // it must be a High DPI device

   7:         cssFile = "css/HiDPI.css";

   8:     }

   9:

  10:     // Add the correct CSS style sheet to the document

  11:     var headID = document.getElementsByTagName("head")[0];

  12:     var cssNode = document.createElement('link');

  13:     cssNode.type = 'text/css';

  14:     cssNode.rel = 'stylesheet';

  15:     cssNode.href = cssFile;

  16:     cssNode.media = 'screen';

  17:     headID.appendChild(cssNode);

  18: }

  19:

  20: function onLoad() {

  21:     applyCSSStyle();

  22: }

Windows Mobile 6.5 Tam İnceleme

2

Şubat ayı gibi HTC TyTN üzerinde yapmış olduğumuz Windows Mobile 6.5 incelemesinden sonra aradan 3 ay geçti. Köprünün altından çok sular aktı. Arı peteği gitti büyük ikonlar geldi, yetmedi Isaac Mizrahi Windows Mobile 6.5 için tema tasarladı -ki oldukça beğeneceksiniz. Vakti zamanında beta Windows Mobile 6.5 üzerinde sinir katsayısını arttıran testlerimiz 15 Mayıs’da açıklanan ”işte orjinali budur ama daha vermeyeceğiz size” açıklaması ile son bulurken geçtiğimiz günlerde yayınlanan ve elimize geçen Orjinal Windows Mobile 6.5 Emulatorü ile sitemin tam bir incelemesini yapmakta boynumuzun borcudur diye düşündük. Malumunuz şu an için elimize geçecek orjinal Windows Mobile 6.5 yüklü bir Windows Telefonu geçemeyeceği için testlerin tamamı VGA çözünürlükte bir Device Emulator üzerinde olacaktır. Faide ölçüsünü siz okuyucularımızın değerlendirmesine bırakıyoruz.

Emülator, Windows 7 yüklü bir bilgisayarda Windows Mobile Device Center 6.1 ile desteklenecektir.

Yazının sonunda kullanım için gerekli tüm indirme linklerine ulaşabilirsiniz.

• Yeni Arayüz ve Menüler;

Yeni yeni diyoruz ama tabi ki bilenler bilecektir; Windows Mobile 6.5 bugün ekranı eski bir Smartphone Sliding Panel ekranı ile aynıdır. Tek avantajımız ise smartphone’larda arayüzü dokunarak kontrol etme gibi bir imkanımız olmadığı için Dokunmatik Windows Telefonlarında bu etkileşimi sağlamak oluyor.

Her ne kadar daha iyilerini 3. parti uygulamalar ile kullanıyor olsak da Windows Mobile 6.5′in şu anki arayüzü diğer (TouchFlo, SPB MobileShell vb.) uygulama arayüzleri kadar kullanışlı değil.

Genel olarak eski sürümlere nazaran daha derli toplu olması bu eksi yönü bir nebze olsun siliyor tabi ki. İlk beta versiyonda Başlat menüsünde yeralan arı peteği gibi menü yerini büyük ikonlara bırakmıştı. Windows’un stil anlayışı özellikle son dönemde  değişmekle beraber ünlü moda tasarımcısı Isaac Mizrahi tarafından tasarlanan yeni bugün ekranı temaları oldukça şık ve modern çizgilere sahip. O eski, bildiğimiz standart mat renkli bugün ekranı temaları yerinde şu an buram buram moda kokan ekranlar var. O temalara buradan göz atabilirsiniz. Bugün ekranı ile birleşik bir yapıya sahip alt ve üst barlar artık essskisi kadar göze batar bir konumda değil. Ana ekran temel olarak 10 bölümden oluşuyor.

Bunlar sırasıyla Resimler, Müzikler, Başlangıç Klavuzu, Telefon, Sesli Mesaj, Tarih & Saat, Kısa Mesaj, E-Posta, Takvim ve Internet Favorileri. Her menü kendi içerisinde sağa ya da sola kaydırmak suretiyle değişen alt kategorilere sahip. İşlerinizin büyük bir bölümünü bugün ekranında yönetmek mümkün. Başlat menüsüne tıkladığınızda karşınıza gelen menüden bugün ekranında ulaşamadığınız uygulamarı bulacaksınız.

Menüde; Rehber, Ayarlar, Windows Live & Messenger, Görevler, Hesap Makinesi, Internet Paylaşımı, Office Mobile, Dosya Arama, Görev Yöneticisi ve Live Search arama moturu yer alıyor.

Menüde değinmek istediğim iki nokta 3 uygulama ile ilgili; uygulamalardan ikisi; Office Mobile ve Windows Live & Messenger nihayet bir Windows Mobile sürümünde tam yüklü olarak geliyor.

İkincisi Microsoft MyPhone Servisi. Bu servisler verilerinizi online olarak senkronize edip yedekleyebiliyorsunuz. Windows MyPhone Servisi Ayrıntıları ve Kullanımı için buraya bakabilirsiniz. Tabi birde Windows Mobile Marketplace (Uygulama Dükkanı) var ki henüz o da aktif olarak çalışmaya başlamadığı için şu an sadece  menüde yer kaplayacak. Menüde yer alan ikonlar üzerinde basılı tutark sık kullandığınız uygulamaları ve kısayolları en tepeye alabiliyorsunuz. Eski pencere modeli Windows Mobile 6.5 ile tamamen değişmiş durumda.

Başlat menüsündeki ekranı yine başlat menüsünde tıkladığınız herhangi bir alt uygulama yada ayarlar ekranı ile farklı bir pencere açılmadan eynı ekran üzerinden açılan alt kategoriler olarak görüntüleyebiliyorsunuz.

Bu inceleme yazısı boyunca 2 yada 3 kez denk gelebileceğiniz ”ağlamak istiyorum” noktası olarak tabir edeceğim noktalardan birincisi her ne kadar kullanılsın yada kullanılmasın şu hesap makinesi arayüzünün değişmesi oldu. Seneler sonra Windows 3.1 kıvamından kurtulup daha güzel bir hal almış. Kimileri için çok küçük bir ayrıntı gibi gelsede zaten ”sorun sihirbazı” bir sistem ile baş etmek için bazen görsel olarak tatmin olmanız gerekebiliyor.

• Standart Uygulamalar;

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi artık bazı uygulamaların standart olark Windows telefonumuzda yüklü olarak gelmesi sevindirici.

Yeni ve yenilenen uygulamalar arasında; Windows Live & Messenger, Internet Explorer Mobile, Hesap Makinası, Widgets, Live Search, Microsoft MyPhone ve Marketplace var.

Windows Live & Messenger’da Wİndows Live ID’niz ile hemen giriş yapabiliyorsunuz. Bunun haricinde tepeden tırnağa elden geçirilen diğer bir uygulamamız Internet Explorer Mobile.

Arayüz tamam şık güzel kullanışlı, görüntüleme tamam belki biraz sorun olabilir ama en önemlisi belki bir çok kişinin de ”hadi be” diyeceği video görüntüleme ile ilgili nokta. Evet, Internet Explorer Mobile’ı açın ve herhangi bir video sitesine girin. Hiç bir eklenti yüklemeden hiçbir flash vs. yüklemeden. Nihayetinde bir çok kişinin ”oh be” deyişini an itibariyle duyar gibiyim. Arayüz tamam şık güzel kullanışlı dedik değinmeden olmaz; alt kısımda yer alan menüler oldukça şık ve konumlandırma itibariyle kullanışlı.

Sayfayı yakınlaştırmak için ister zoom yapmak istediğiniz alana çift tıklayn ister alt menüden Zoom şeneğini kullanın.

Şu an için eksik nokta yok gibi görünse de aslında var; isterdik ki bir sekmeli tarayıcımız daha olsun. Internet Explorer Mobile ile hala tek sayfa üzerinden internette gezmek zorundasınız. Bunun haricinde stabilite konusunda kendini altyapı olarak epeyce yenilemiş IE Mobile. Sadece sekmeli gezinti için bile hala 3. parti web tarayıcıları tercih edilecektir ama kullanılabilir konumda bile değilken tercih sebebi unsurlar içermesi hoş olmuş yeni sürümde.

Flash video ve içerik görüntülemede sorun şu an için çıkarmasada sık kullanımda dolacak hafıza ile IE Mobile size ufak bir uyarı veriyor.

Entegre Adobe Flash Lite destekli IE Mobile yürütme için gerekli hafıza yeterliliğine sahip olmadığı anlarda Insufficient Disk Space uyarısı verecektir. Bu uyarıyı bertaraf etmek için arkaplanda çalışan uygulamalarınızı kapatıp RAM’i biraz olsun boşaltabilirsiniz.

Web tarayıcı olarak 3. parti bir uygulama olan Skyfire yada Opera’yı tavsiye ediyoruz.

İkinci olarak üzerinde durulası uygulamamız Microsoft My Phone servisi;

Bu servisi kullanarak verilerinizi online olarak senkronize edebilir ve koruyabilirsiniz. Servis; Rehber Kişileri, Takvim Notları, Görevler, Kısa Mesajları, resimlerinizi, videolarınızı, müziklerinizi ve dökümanlarınız ile isterseniz tüm hafıza kartınızı kendi bünyesinde depolayabiliyor.

Şu an için sunulan 200 Mb’lık kısıtlı alan ile Windows Mobile 6.5 telefonunuzda yüklü gelecek arabirim uygulamasında Windows Live ID’niz ile oturum açarak verilerinizi senkronize edebilir ve saklayabilirsiniz.

Windows Mobile 6.5′de yüklü olarak gelecek uygulamayı Windows Mobile 6 ve öncesi sürümlerde kullanmak için buraya bakabilirsiniz. Microsoft MyPhone ile senkronize ettiğiniz verilere bilgisayarınızdan ulaşmak için http://myphone.microsoft.com adresini ziyaret etmeniz yeterli.

MyPhone servisine alternatif olarak GoogleSync uygulaması mevcut.

Görsel olarak yenilenen bir diğer uygulama da Dosya Gezgini.

Temel görevleri yerine getirmek için sorunsuz olabilir. Başka bir cihaza Bluetooth yada IrDA ile dosya gönderimi için Beam seçeneği mevcut. Ancak yerel olarak kopyalamak istediğiniz bir dosya ya da klasörü hedefe göndermek için gerekli bir Copy to.. yada Move to.. komutu arıyor gözler. Bunun yokluğuda sizi o dosya yada klasörü kopyaladıktan sonra hedef klasöre gitmeniz gerektiğini gösteriyor ki pratiklik açısından çok zayıf kalmış. Kaydırma çubuğu ve açılır menülerdeki yuvarlak kesimlerin hoş görüntüsü az da olsa arada bir standart dosya gezginini açmanzı sağlayabilir.

Dosya Gezgini için 3. parti bir uygulama olan Resco Explorer’ı tavsiye ediyoruz.

Windows Live & Messenger

Cihazınızı bu adımlardan önce MyPhone servisi ile LiveID’nizi kullanarak senkronize ettiyseniz Windows Live uygulaması sizin yerinize kullanıcı adınızı ve şifrenizi girerek oturum açmaya hazır halde sizi bekliyor olacak.

Live ağına girdikten sonra standart yapılandırmayı kurarak ana ekrana eklemek isterseniz Live Search ve Windows Live plug-in’lerini seçebilir, Hotmail hesabınızdaki mailleri ve kontaklarınızı senkronize edip Messenger ile oturumunuzu anında ve kolayca açabilirsiniz.

Windows Mobile ile yüklü olarak gelen Windows Live sürümü 10.6.0052.0100

Windows Mobile 6.5′de eski sürümlerde olduğu gibi dahili bir görev yöneticisi uygulaması mevcut. Ancak kullanışsız. Yapılacak küçük bir değişiklik bunu tamamen çözebilirdi. Ancak açık her uygulamayı tamamen kapatmak için Başlat menüsünden Task Manager’ı seçmeniz gerek.

Üst barda yer alan X butonu uygulamayı sadece arkaplana attığı için belli bir süre sonra şişmeye başlayan uygulama listesi cihazda kaçınılmaz takılmalara ve stabilitasyon sorunlarına sebep oluyor. Görev yöneticisini herhangi bir Kısayol tuşuna atayarak daha kullanışlı hale getirebiliriz.

Task Manager için 3. parti bir uygulama olan WKTask tavsiye ediyoruz

Windows Mobile 6.5 ile gelen entegre bir diğer özellikte Live Search Mobile;

Windows Live Search ile Microsoft’un yeni arama motoru Bing üzerinden etkileşimli haritaları yükleyebilir, yol tarifi alabilir, mevcut konumunuzdaki trafik bilgisine erişebilir ve sinema salonlarını tarayabilirisiniz. Tabi bu saydıklarımı Amerika’da iseniz yapabilirsiniz. Çünkü Windows Live Search aramalarında bir çok kez ülkenizi yada cihazınızı tanıyamadık şeklinde bir uyarı ile sinirinizi bozabilir. Bunun dışında bu uygulamadan faydalanabileceğimiz yönler tarayıcı üzerinden maillerinizi kontrol edip yine tarayıcı üzerinden Web Messenger oturumu açmak ve Spaces hizmeti ile blog girdisi oluşturmak var. İlk iki özellik (Mail kontrolü ve Messenger aktivitesini) Windows Live & Messenger ile gerçekleştirdiğimiz için bu uygulamada sadece web tabanlı Spaces girdileri oluşturmak ve Bing üzerinde arama yapmaktan başka bir işlem yapamıyoruz. Acı ama gerçek :)

Bu uygulama yerine Google Maps Mobile ile GPS’iniz olmadan dahi mevcut lokasyonunuzu cüzi sapmalar ile görebilir ve yol tarifi  alabilirsiniz.

Tahmin yürütmek pek doğru olmaz ancak Windows Mobile 6.5 yüklü cihazların piyasada artması ve altyapı ve geliştirme çalışmalarının büyük ihtimal bitmesi ile devreye girecek ve bir çok uygulamaya online olarak erişebieceğimiz Windows Marketplace ile lisanslı bir çok uygulamanın yanısıra multimedia içeriklerini ve ücretsiz uygulamaları indirebileceğiz. Windows Mobile 6.5 menümüzde yer alan ve tıklanmasıyla bizi bir sayfaya yönlendiren bir kısayol olmaktan başka bir işe yaramıyor. şu an için.

Mevcut görüntüsü ve tasarımı ile Windows Vista’nın cilalı hali Windows 7′dir durumu ile eşdeğer Windows Mobile 6.1′in de cilalı hali budur efendim. Kullanılabilirlik açısından tecrübe sahibi olmayanlar adına Windows Mobile 6.1 ile başlayan Hızlı Başlangıç Klavuzu tadında yer alan ”Getting Started”cihaz üzerindeki temel ayarları yapmanızı sağlayacak.

”Getting Started” ile aramalar ile ilgili bilgi alıp, saat ve tarihi değiştirip alarm oluşturabilir, cihazınıza POP destekli bir e-posta hesabı ekleyebilir, cihazı güvenlik için şifreleyebilir, ActiveSync yada Windows Mobil Aygıt Merkezi için senkronizasyn ayarları oluşturabilir, arkaplanı değiştirebilir ve telefonunuzun uyar seslerini ayarlayabilirsiniz.

Kısmi olarak demeyeceğim bu kez bayaa bi derine indik ama orjinal bir emulatör üzerinden sistem klavuzu oluşturmakta ayrı bir tecrübe oldu.

Aşağıda yer alan linklerden sizde bilgisayarınıza Windows Mobile 6.5 emülatörünü indirebilirsiniz.

Bu sayede indirdiğiniz uygulamaları emülatörde test edebilir ve uygulama ile ilgili bir ön-bilgiye sahip olabilirsiniz. Umarım faydalı bir yazı olmuştur. Temel hatları ile karşımızda pırıl pırıl cilalı bir mobil işletim sistemi duruyor. Hadi hayırlı olsun :)

Windows Mobile 6.5 Emulatörü;

http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=20686a1d-97a8-4f80-bc6a-ae010e085a6e#filelist

Senkronizasyon için Windows Mobil Aygıt Merkezi ve ActiveSync için;

http://www.pocketpc.gen.tr/araclar